فصلنامه روزگار ویژه تابستان ۱۳۸۸ با مقالات و مطالب متنوع منتشر گردید.

سر مقاله: دولت آینده؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

توسعه روستایی و نقش آن در اقتصاد ملی افغانستان (توسلی غرجستانی/ قسمت سوم)

انديشه سياسي سيد جمال‌الدين اسد آبادی (قربانعلی هادی / قسمت دوم و پایانی)

نقش شیعیان در فرهنگ و تمدن افغانستان (عبد القیوم آیتی/ قسمت چهارم)

ولایت دایکندی و انتظارات مردم (محمد امین شجاعی/ قسمت سوم)

دایکندی در برزخ مرگ و زندگی (خیر محمد فیاض / قسمت دوم و پایانی)

نتایج مقدماتی نهایی شمارش آرا شورای ولایتی دایکندی

دولت آینده؛ چالش‌ها و فرصت‌ها

 انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی در 29/5/1388 برگزار گردید. نفس این امر برای پشت سر گذاشتن دوران گذار از بحران و خشونت به سوی امنیت و دموکراسی و احترام به آرا و نظرات مردم موضوع حیاتی تلقی می‌گردد. صرف نظر از عدم استقبال مردم و عدم حضور آنان در پای صندوق‌های رأی وکنکاش علل و عوامل داخلی و خارجی آن (هرچند در جای خود بسیار حایز اهمیت و بررسی فوق العاده می‌باشد)، دولت منتخب و برآمده از این حضور 39 درصدی با چالش‌ها و مشکلات سیاسی، اجتماعی، امنیتی و اقتصادی فراوانی روبرو خواهد بود و از سوی دیگر از ظرفیت‌ها و پتانسیل‌های موجود در ارایه تصویری شفاف و قانونمند و خالی از ارتشا و فساد اداری موجود در پنج سال آینده نیز برخوردار خواهد بود.

کاندیداتوران ریاست جمهوری و فقدان یک برنامه کاربردی!

تاانتخابات "ریاست جمهوری دوم" ده روز دیگر باقی مانده است اما در خلال کمپاین انتخاباتی نامزدان ریاست جمهوری در فرصت گذشته افرادی بیش از دیگران برجسته تر به نظر می رسند. این برجستگی و ممتاز بودن نه به خاطر لیاقت و کاردانی و ارایه برنامه مدون کاربردی و عملیاتی بلکه به خاطر استفاده از امکانات تبلیغاتی مدرن و کلاسیک و شگردهای آن می باشد.

از میان 37 نامزد باقی مانده آنچه از همه بیشتر مردم افغانستان را متوجه خویش ساخته اند، می توان از حامد کرزی، رمضان بشردوست، عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی نام برد. بر اساس برآورد و پیش بینی این چهار نفر از شانس بیشتر در جلب و جذب آرا هموطنان برخوردارند. از نظر قومی و اتنیکی دو نفر از آنها متعلق به قوم پشتون و یک نفر به تبار هزاره و یک نفر مختلط از دو گروه قومی قدرتمند می باشد.

فصلنامه « روزگار» ویژه بهار ۱۳۸۸ با ۱۵ مقاله و تحلیل و ۱۳ خبر و گزارش منتشر شد

 - سر مقاله: انتخابات ریاست جمهوری و تعاملات سیاسی

 - توسعه روستایی و نقش آن در اقتصاد ملی افغانستان (توسلی غرجستانی/ قسمت دوم)

 - انديشه سياسي سيد جمال الدين اسد آبادی (قربانعلی هادی / قسمت اول)

 - انتخابات ریاست جمهوری و اقوام حاشیه­نشین (مسیح ارزگانی)

 - نابود‌كردن كتابها در آب هلمند (محمد کاظم کاظمی)

 - نمايندگان شيعيان در پارلمان افغانستان (عبد القیوم آیتی)

انتخابات ریاست جمهوری و زوایای مبهم آن!                                            

براساس اعلام کمیسیون انتخابات، انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی تا سه ماه دیگر یعنی 29/5/1388 برگزار می‌گردد. براساس گزارش کمیسیون مذکور 44 نفر دواطلب کاندیداتوری ریاست جمهوری گردیده اند. بر مبنای مشارکت اکثریت طبقات جامعه و مردم سالاری (دموکراسی) انتخاب کردن و انتخاب شدن حق همگانی و جزو حقوق مدنی افراد و اتباع (شهروند) یک کشور است مگر در موارد خاص که طبق قانون و دادگاه با صلاحیت از برخی از حقوق و مزایایی شهروندی محروم گردیده باشد.

انتخابات ریاست جمهوری و داستان تکراری کمیسیون حقوق بشر!  

با نزدیک شدن انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی، تب یارگیری و پارتی بازی روز به روز رونق می‌یابد. کسانی که دل درگرو این پروسه دارند از راههایی مختلف و شگردهای متنوع و گاه متضاد برای فربه کردن طیف خود استفاده می کنند.

ثبت دارائی‌های کرزی دیرهنگام اما نیک 

آقای کرزی در این اواخر دست به اقدامات نیک و عامه پسند زده و می زند. ابراز نارضایتی از کشتار مردم عادی توسط نیروهای خارجی تا ثبت اموال منقول و غیر منقول خویش. آقای کرزی چند سال پیش نیز از ثبت دارایی و اموال کابینه و کرسی نشینانش گپ و گفتاری به میان آورده بود، لیکن متأسفانه بسیار زود به فراموشی سپرده شد و هیچ وزیر و مشاوری آقای کرزی حاضر به ثبت اموال و دارایی خود نگردید. تا جای که ذهن و حافظه قاصر من به یاد دارد حتی خود جناب کرزی نیز چنین کاری را انجام نداد.

کرزی رقیبان خود را مات کرد!

آخرین فرمان حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان مبنی بر برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی مطابق قانون اساسی و در زمان معین قانونی، که از رسانه های تصویری، شنیداری و نوشتاری منتشر شد؛ باعث تعجب تحلیل گران گردید. این در حال بود که کمیسیون برگزاری انتخابات قبلا از احتمال به تعویق افتادن انتخابات تا شش ماه دیگر و در آخرین تصمیم کمیسیون مذکور در 10/11/1387 انتخابات تا 29/5/1388به تعویق و تأخیر افتاده بود. به احتمال بسیار زیاد تصمیم کمیسیون مستقل انتخابات بر اساس خواسته و با تبانی رئیس جمهور و اطرافیان نزدیک وی برای زمینه سازی صدور این فرمان در یک مقطع و شرایط خاصی برای تحت فشار قرار دادن رقبا، تفسیر می شود.

پرزیدنت "کرزی"  در برزخ بقا و زوال!

در روزها و هفته های اخیر بخصوص بعد از اینکه باراک اوباما در کاخ سفید تکیه زد، شاهد تحول خزنده و تغییر موضع سیاست مداران افغانی و در رأس آنها رئیس جمهور کرزی می باشیم. هرچند آقای کرزی نزدیک به یکسال است که از برخی سیاست ها و تاکتیک کشورهای غربی بویژه آمریکا در افغانستان شکوه و انتقاد می کند لیکن این روند بعد از پیروزی اوباما در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا سیر صعودی به خود گرفته است. آقای کرزی در این مدت در سخنرانی ها، مصاحبه ها و متینگ های سیاسی خویش سعی کرد که خود را یک شخصیت ملی و افغانی مستقل که از میان مردم برخاسته است جلوه دهد.

حمایت بدون قید و شرط از مذاکره با طالبان و سیاست ملیشه سازی در جنوب و جنوب شرق، درخواست کمک از روسیه در امور دفاعی کشور، اعزام کریم خلیلی معاون دوم در رأس هیأتی به تهران و انتقاد شدید از بمباران مناطق ناامن جنوب و جنوب شرق و انتقاد شدید اللحن اخیر وی در مراسم فارغ  

پیش‌لرزه‌های انتخابات ریاست جمهوری سال آینده  

در هفته‌ها و روزهای اخیر شاهد تغییر و تحول عمده در سیاست‌ها و پالیسی دولت کابل و حامیان بیرونی آن بودیم که می‌توان عمده‌ترین آنها را چنین برشمرد:

1. اذعان قوماندان نیروهای انگلیسی مستقر در افغانستان مبنی بر شکست جنگ با طالبان و القاعده (تروریسم) و رد چنین برداشتی از طرف قوماندان آمریکایی مستقر در افغانستان.
2. اذعان حامد کرزی رئیس جمهور جمهوری اسلامی افغانستان مبنی بر درخواست مکرر از برخی کشورها و حلقات خارجی از جمله عربستان سعودی به حیث میانجیگیری میان دولت کابل و گروه طالبان و تلاش‌های صورت گرفته در این راستا.   
3. زمزمه تشکیل گروه‌های شبه نظامی بنام "اربکی" در کنار اردوی ملی در 22 ولایت کشور بخصوص ولایات شرقی و جنوبی با حمایت برخی از کشورهای خارجی و تعهد تمویل مالی پروسه مذکور از طرف آن کشورها.
4.  تغییرات در هرم برخی وزارتخانه‌ها از جمله وزارت داخله، معارف، زراعت، آبیاری و مالداری، مهاجرین و عود کنندگان، وزیر دولت در امور پارلمان، و ریاست عمومی اداره امور شورای وزیران.

فرصت سازی و فرصت سوزی

                                       ( پارادوکس مناطق جنوبی و مرکزی)

... هم ناامنی در جنوب، جنوب شرق و شرق می باشد و هم کارهای زیر بنایی و اقتصادی و شهرک سازی. مناطق امن چون هزاره جات به دلیل اینکه مربوط به نخبگان و سیاست مداران تبار حاکم نیست از این وجیبه ملی مفقود گردیده است لذا اگر طرحی اقتصادی برای آن در اثر فشار افکار عمومی ریخته شود، بعد از شانتاژهای تبلیغاتی به آرشیف اداره کابل منتقل شده و فقط روی کاغذ در آرشیف خاک نوش جان می کند و یا خوراک موریانه ها می گردد...

( پارادوکس مبارزه با تروریسم در جنوب و جنوب شرق)

آیا تاریخ مصرف " پرزیدنت کرزی" تمام شده است؟

کابینه پیشنهادی، پارلمان و آزمون دیگر

آغاز سال 1385 هجری شمسی با ارائه لیست وزاراء پیشنهادی رئیس جمهور اسلامی افغانستان محترم حامد کرزی به پارلمان مقارن بود که این تقارن را به فال نیک گرفته و ضمن تبریک سال نو به تمام هموطنان و آرزوی بهروزی و موفقیت برای آنان، و آرزوی  تحکیم صلح ، امنیت، عدالت و وحدت ملی برای وطن  عزیز خود"افغانستان"،  نکات چندی را به عنوان یاد داشت بر این پروسه مهم و تأثیر گذار "ارزیابی و ارزشیابی کار کرد دولتمردان در ظرف سال های گذشته و رأی اعتماد یا عدم اعتماد به وزراء پیشنهادی رئیس جمهور" به قید قلم در می آوریم. امید است که تصمیم گیرندگان و مسؤلین با توجه به مصالح و منافع عالی ملی و با در نظر داشت ایجاد و تحکیم وحدت ملی، فارغ از گرایش های سیاسی، قومی،  مذهبی و منطقوی به انتخاب و انتصاب وزراء دست یازند. هرچند در آرایش افراد پیشنهادی به پارلمان برای اخذ رأی اعتماد به عنوان وزیر؛  ملاحظاتی وجود دارند اما دیده شود که مجلس شورای ملی با چه دید و نگاه به انجام و فرجام این پروسه می اندیشند و آنان تا چه حد از وسعت نظر و دقت نگرش در این امر برخورداراند؟     

پارلمان آینده؛ چالش ها و راهکارها

شاید بعد از یک ماه دیگر مجلس شورای ملی( پارلمان) که نمایندگان آن توسط مردم انتخاب گردیده اند در عاصمه کشور" کابل" کار خود را آغاز نمایند.  در مسیر موفقیت پارلمان مذکور مشکلات و پروپلم های وجود دارند که بدون تعمق و با دید سطحی نگری ممکن است پارلمان را با تزاید ناکامی ها در طول دوره نمایندگی نمایندگان روبرو سازند.

عوامل که ممکن است در موفقیت یا عدم موفقیت پارلمان نقش داشته باشند عبارت اند از:

1-             وجود افکار متفاوت و بعضا متضاد در پارلمان

2-             عدم تجربه و سابقه نداشتن نمایندگان منتخب در امر قانون گذاری

3-             نداشتن مهارت و دانش مورد نیازبرخی از نمایندگان منتخب در امر قانون گزاری و حیطه های مختلف کاری و مرتبط با وظایف نمایندگی

4-             دودستگی و ایجاد اختلاف در بین نمایندگان براساس معیارهای غیر اصولی قومی، لسانی، مذهبی و منطقوی

عوامل مذکور در موفقیت و عدم موفقیت پارلمان نوپای افغانستان نقش بسزای دارند. اینک برای روشن شدن بحث به هر یک از عوامل مزبور به طور فشرده پرداخته می شود.

انتخابات پارلمانی؛ انگیزه ها و واقعیت ها                  

انتخابات در هر کشور بطور نسبی بیان کننده آزادی و دموکراسی است حق انتخاب کردن و انتخابات شدن جزو حقوق اولیه هر انسان است از این حق هیچکس محروم نمی شود مگر طبق شرایط خاص هر کشور که بنا به ملاحظات سیاسی و قانونی شهروند خود را از این حق محروم می سازد.

در افغانستان انتخابات واقعی از بدو تأسیس کشور بنام افغانستان تا اجلاس بن و تتشکیل اداره موقت سابقه ندارد. در زمان به اصطلاح عصر دموکراسی ظاهر شاه مجلس ملی که تشکیل می گردید بر اساس پرنسیب ها و پالیسی های حکومت بود که تا افراد مورد نظر شان با یک تشریفات به اصطلاح قانونی توسط مردم انتخاب گردند. در حالیکه بررسی و نگرش نه چندان عمیق ما را به این مطلب واقف می سازد که در هر ولایت یا ولسوالی تعداد از داروغه ها و خان های مورد تأیید حکومت،  فرد مورد نظر حکومت را به عنوان وکیل مردم به مجلس شورا می فرستادند لذا این مجالس بجز تأیید خواسته های دولتمردان کاری قابل اعتنا به نفع مردم انجام نداده و نقش نظارتی منفی را بازی کرده اند.